خانه » سلامت » بیماریهای قلبی و عروقی » همه چیز درباره فشار خون بالا : علائم، دلایل و درمان

همه چیز درباره فشار خون بالا : علائم، دلایل و درمان

بازدیدها: 2

فشارخون چیست؟

فشارخون به میزان فشاری که خون به دیواره رگ‌ها می‌آورد گفته می‌شود. محدوده نرمال آن کمتر از mm Hg 80/120 است و به بالاتر از این محدوده فشارخون بالا گفته می‌شود

بیماری فشارخون بالا در طول چند سال ایجاد می‌شود. در این حین، معمولاً شما متوجه هیچ علائمی نمی‌شوید. اما حتی اگر علائمی در خود مشاهده نمی‌کنید، فشارخون بالا ممکن است باعث وارد آمدن آسیب به رگ‌ها و اندام‌ها بخصوص مغز، قلب، چشم و کلیه‌ها شود.

تشخیص به‌موقع مهم است. با اندازه‌گیری منظم فشارخون می‌توان متوجه هر گونه تغییر شد. درصورتی‌که فشارخون شما بالا باشد، پزشک شما می‌تواند چند هفته فشارخون شما را بررسی کند تا بفهمد که فشارخون بالا می‌ماند یا به سطح نرمال باز می‌گردد.استفاده از داروهای تجویزی و تغییر سبک زندگی هر دو در درمان فشارخون بالا کاربرد دارند. در صورت کنترل نشدن فشار خون، این مشکل ممکن است باعث حمله قلبی یا سکته شود.

علائم فشارخون بالا چیست؟

فشارخون بالا یک بیماری خاموش است. بسیاری از افراد هیچ علائمی ندارند و ممکن است چند سال یا حتی چند ده سال طول بکشد تا بیماری به‌جای خطرناک برسد و علائم آشکار شوند. حتی پس‌ازآن نیز، این علائم ممکن است به مسائل دیگر نسبت داده شوند.

علائم فشارخون بالا عبارت‌اند از:

  • سردرد
  • تنگی نفس
  • خون‌دماغ شدن
  • گرگرفتگی
  • سرگیجه
  • درد در قفسه سینه
  • تغییر در بینایی
  • وجود خون در ادرار

موارد بالا نیازمند مراقبت پزشکی فوری هستند. این علائم در همه افراد مبتلا به فشار خون بالا مشاهده نمی‌شوند. جدا از اینها نمی توان منتظر ماند تا این علائم بروز کنند زیرا ممکن است عواقب جانی به همراه داشته باشند. بهترین راه این است که در صورتی که مبتلا به فشارخون بالا هستید به‌طور منظم آن را اندازه‌گیری کنید.

در صورتی که سابقه خانوادگی بیماری قلبی یا عوامل خطر ابتلا به این بیماری را دارا هستید این مسئله را با پزشک در میان بگذارید، پزشک ممکن است تجویز کند فشارخون شما دو بار در سال بررسی شود. این کار باعث می‌شود پزشک قبل از مشکل‌ساز شدن تمام مسائل احتمالی کنترل داشته باشد.

علت ایجاد فشارخون بالا چیست؟

دو نوع فشارخون وجود دارد که هر یک دلیل متفاوتی دارد.

1- فشارخون اولیه

فشارخون اولیه نوعی پرفشاری خون است که بدون دلیل مشخصی در طول زمان ایجاد می‌شود. بیشتر مردم به این پرفشاری خون مبتلا هستند. محققان هنوز نمی‌دانند چه مکانیسمی باعث می‌شود فشارخون به آرامی افزایش یابد. ممکن است چند عامل در این امر نقش داشته باشد. این عوامل عبارت‌اند از:

ژنتیک: عده‌ای افراد ازلحاظ ژنتیک مستعد فشارخون بالا هستند. این امر ممکن است به خاطر جهش یا ناهنجاری‌های ژنتیک به ارث رسیده از والدین آن‌ها باشد.

تغییرات فیزیکی: در صورتی که تغییراتی در بدن شما رخ بدهد، ممکن است مشکلاتی را در سراسر بدن خود تجربه کنید که فشارخون بالا یکی از آن‌هاست. مثلاً، به نظر می‌رسد که تغییر در عملکرد کلیه به خاطر بالا رفتن سن ممکن است توازن طبیعی نمک‌ها و مایعات بدن را برهم بزند. این تغییر ممکن است باعث افزایش فشارخون بدن شود.

عوامل محیطی: انتخاب سبک زندگی ناسالم مانند کمبود فعالیت فیزیکی و رژیم غذایی ضعیف به مرور زمان به بدن زیان می‌زند. انتخاب سبک زندگی ناسالم ممکن است باعث مشکل اضافه‌وزن می‌شود. اضافه‌وزن و چاقی خطر ابتلا به فشارخون بال را افزایش می‌دهد.

2- فشارخون ثانویه

فشارخون ثانویه اغلب موارد به‌سرعت فرد را مبتلا می‌کند و نسبت به فشارخون اولیه شدیدتر است. مواردی که ممکن است باعث ایجاد فشارخون ثانویه شوند عبارت‌اند از:

  • بیماری کلیوی
  • آپنه خواب انسدادی
  • نارسایی قلبی مادرزادی
  • مشکلات مربوط به تیروئید
  • عوارض جانبی برخی داروها
  • مصرف مواد مخدر غیرقانونی
  • سوءمصرف الکل یا استفاده دائمی
  • مشکلات مربوط به غده آدرنال
  • برخی تومورهای غدد درون‌ریز

نحوه تشخیص پرفشاری خون

تشخیص فشارخون بالا به‌راحتی با اندازه‌گیری فشارخون با دستگاه فشارسنج انجام می‌شود. بیشتر پزشکان اندازه‌گیری فشارخون را به عنوانی بخشی از روال همیشگی ویزیت خود انجام می‌دهند. اگر فشارخون شما بالا باشد، پزشک درخواست اندازه‌گیری بیشتر فشارخون در طول چند روز یا چند هفته را می‌کند. معمولا با یک بار اندازه گیری فشار خون نمی توان پرفشاری خون در فرد را تشخیص داد. پزشک به شواهدی مبنی بر وجود یک مشکل پایدار نیاز دارد تا مطمئن شود شما مبتلا به فشارخون بالا هستید. این بدان دلیل است که عوامل محیطی مانند استرس قرار گرفتن در مطب پزشک ممکن است باعث بالا رفتن موقتی فشارخون شما شود. همچنین سطح فشارخون در طول روز تغییر می‌کنند.

اگر فشارخون همچنان بالا بماند، پزشک شما احتمالا چند آزمایش برای شما می‌نویسد تا بودونبود بیماری‌های زمینه‌ای را مشخص کند. این آزمایشات عبارت‌اند از:

  • آزمایش ادرار
  • غربالگری کلسترول و آزمایشات خون دیگر
  • آزمایش فعالیت الکتریکی قلب با الکتروکاردیوگرام (ECG)
  • سونوگرافی قلب یا کلیه‌ها

این آزمایشات به پزشک در تشخیص عوامل ثانویه مسبب افزایش فشارخون شما کمک می‌کنند. این عوامل ممکن است علاوه بر فشارخون بر اندام‌های شما هم تأثیر بگذارند. در طول این زمان پزشک می تواند درمان فشارخون بالای شما را شروع کند. درمان زودهنگام به کاهش خطر ابتلا به آسیب‌های ماندگار کمک می­کند.

درمان‌ فشارخون بالا

چند عامل وجود دارند که به پزشک در تعیین بهترین گزینه درمانی برای شما کمک می‌کند. پزشک باید مشخص کند که فشارخون بالای شما از کدام نوع است و چه عواملی باعث ایجاد آن شده‌اند.

درمان فشارخون بالای اولیه

اگر پزشک فشارخون بالای اولیه را در شما تشخیص دهد، تغییر سبک زندگی می‌تواند به کاهش فشارخون کمک کند. اگر تغییر سبک زندگی به‌تنهایی کافی نباشد یا اگر پس از مدتی دیگر تأثیرگذار نباشد، پزشک می‌تواند دارو تجویز کند.

درمان فشارخون بالای ثانویه

اگر پزشک یک بیماری زمینه‌ای را در شما تشخیص بدهد که مسبب فشارخون بالای شما باشد، درمان بر آن بیماری تمرکز می‌کند. مثلاً اگر مصرف یک دارو باعث افزایش فشارخون شما شده باشد، پزشک داوری دیگری را تجویز خواهد کرد که این عوارض جانبی را نداشته باشد.

گاهی اوقات، فشارخون بالا در صورت وجود بیماری زمینه‌ای به درمان مقاومت نشان می‌دهد. در این مورد، پزشک با شما درباره تغییر سبک زندگی صحبت می‌کند و داروهایی برای کاهش فشارخون تجویز می‌نماید. برنامه درمان اغلب در طول زمان تکامل می‌یابد. ممکن است مواردی که در ابتدا کارساز هستند در طول زمان بی‌اثرتر شوند و پزشک در آینده درمان شما را اصلاح نماید.

داروهای مربوط به فشارخون بالا

بسیاری از افراد روش آزمون‌وخطا را در مورد داروهای  فشارخون بالا امتحان می‌کنند. ممکن است پزشک داروهای مختلفی را بر روی شما امتحان کند تا یک دارو یا ترکیب اثرگذار بر روی شما را بیابد.

برخی از داروهایی که برای درمان فشارخون بالا استفاده می‌شوند عبارت‌اند از:

مسدودکننده‌های بتا: مسدودکننده‌های بتا ضربان قلب  را کندتر و آرام‌تر می‌کنند. این کار میزان خون پمپ شده به رگ‌ها در هر ضربان را پایین می‌آورد  و د ر نتیجه آن فشارخون کاهش می‌یابد. این داروها برخی هورمون‌های مشخص که ممکن باعث افزایش فشارخون شوند را مسدود می‌کند.

دیورتیک ها (داروهای ادرارآور): بالا رفتن سطح سدیم و بیش از اندازه بودن مایعات در بدن شما می‌تواند باعث افزایش فشارخون شود. دیورتیک ها را می‌توان قرص‌های آب نامید که به کلیه‌ها کمک می‌کنند سدیم اضافی را از بدن دفع کنند. در صورتی که سدیم از بدن دفع شود، آب اضافی موجود در جریان خون به ادرار وارد می‌شود که می‌تواند فشارخون شما را پایین بیاورد.

مهارکننده‌های ACE: آنژیوتانسین یک ماده شیمیایی است که باعث می‌شود دیواره رگ‌ها و شریان‌ها سفت و باریک شود. مهارکننده‌های CAE ( آنزیم تبدیل آنژیوتانسین) بدن را از تولید بیشتر این ماده شیمیایی بازمی‌دارد. این کار به رگ‌ها اجازه آرام شدن و کاهش فشارخون را می‌دهد.

مسدودکننده‌های گیرنده آنژیوتانسین- 2 (َARB ها): درحالی‌که هدف مهارکننده‌های ACE متوقف کردن تولید آنژیوتاسین است، ARB ها آنژیوتانسین را از پیوند با گیرنده‌ها بازمی‌دارند. رگ‌ها بدون مواد شیمیایی تنگ نمی‌شوند. این کار به آرام‌سازی رگ‌ها و پایین آوردن فشارخون کمک می‌کند.

مسدودکننده‌های کانال کلسیم: این داروها مانع ورود کلسیم به عضلات قلبی می‌شود. این کار باعث کاهش نیروی ضربان قلب و پایین آوردن فشارخون می‌شود. این داروها روی رگ‌های خونی تأثیر می‌گذارند و باعث آرام‌سازی آن‌ها و کاهش بیشتر فشارخون می‌شود.

آگونیست های آلفا -2: این نوع داروها تکانه‌های عصبی که باعث تنگ شدن رگ‌ها می‌شوند را تغییر می‌دهند. این کار به آرام شدن رگ و کاهش فشارخون کمک می‌کند.

درمان‌های خانگی برای فشارخون بالا

تغییر سبک زندگی می‌تواند به کنترل عوامل مسبب فشارخون بالا تأثیر بگذارد. در ادامه برخی از معمول‌ترین درمان‌های خانگی را برای شما ذکر می‌کنیم:

1- داشتن رژیم غذایی سالم

داشتن رژیم غذایی سالم برای کمک به کاهش فشارخون بالا بسیار مهم است. این کار باعث کنترل فشارخون بالا و کاهش خطر ابتلا به عوارض بعدی از قبیل بیماری‌های قلی، سکته و حمله قلبی می‌شود.

یک رژیم غذایی سالم موارد زیر را در بر دارد:

  • میوه‌ها
  • سبزیجات
  • غلات کامل
  • پروتئین‌های بدون چربی مانند ماهی
  • افزایش  فعالیت بدنی

ورزش کردن علاوه بر کمک به کاهش وزن به کاهش استرس، کاهش فشارخون، و تقویت سیستم قلبی عروقی کمک می‌کند. داشتن 30 دقیقه ورزش در 5 روز هفته یعنی جمعاً 150 دقیقه ورزش در هفته می‌شود مطلوب است.

2- رسیدن به وزن مناسب

اگر اضافه‌وزن دارید یا چاق هستید، کاهش وزن از طریق داشتن رژیم غذایی سالم و افزایش فعالیت بدنی می‌تواند به کاهش فشارخون شما کمک کند.

3- کنترل استرس

ورزش کردن روش خوبی برای کنترل استرس است. علاوه بر این، موارد زیر نیز به کنترل استرس کمک می‌کنند:

مدیتیشن

نفس عمیق کشیدن

ماساژ

شل شدن عضلات

یوگا یا تای چی

تأثیر تمام تکنیک‌های بالا بر کاهش استرس ثابت شده است. داشتن خواب کافی نیز می‌تواند به کاهش استرس کمک کند.

4- ترک سیگار و الکل

اگر سیگاری هستید، سیگار را کنار بگذارید. مواد شیمیایی موجود در دود تنباکو به بافت‌های بدن آسیب می‌زند و دیواره رگ‌های خونی را سخت می‌سازد.

اگر به‌طور مرتب مقدار زیادی الکل می‌نوشید یا به آن وابستگی پیدا کرده‌اید، کاهش مصرف یا ترک آن به شما کمک می‌کند. الکل می‌تواند باعث افزایش فشارخون شود.

پرهیزهای غذایی برای افراد مبتلا به فشارخون بالا

یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای درمان فشارخون بالا و پیشگیری از عوارض آن از طریق پرهیزهای غذایی است. پرهیز غذایی در طولانی‌مدت باعث کاهش فشارخون یا برطرف شدن فشارخون بالا می‌شود. در ادامه چند توصیه رژیمی برای افراد مبتلا به فشارخون بالا ارائه می‌کنیم.

1- کمتر گوشت بخورید، مصرف غذاهای گیاهی را بیشتر کنید

رژیم متکی بر غذاهای گیاهی باعث افزایش فیبر و کاهش میزان سدیم، چربی‌های اشباع ناسالم و چربی‌های ترانس در بدن می‌شود. مصرف سبزیجات، میوه‌ها، سبزیجات برگ‌دار سبز و غلات کامل را در رژیم خود افزایش دهید. بهترین راه کاهش مصرف نمک این است که بیشتر ماهی بخورید. از غذاهای رستورانی یا غذاهای آماده بسته‌بندی که اغلب نمک زیادی دارند بپرهیزید.

2- قند کمتری مصرف کنید

نوشیدنی‌ها و غذاهای شیرین حاوی کالری خالی هستند اما مواد مغذی ندارند. اگر قصد خوردن شیرینی دارید، از میوه‌های تازه یا کمی شکلات تیره استفاده کنید که قند زیادی ندارند. مطالعات نشان می‌دهند که خوردن مرتب شکلات تیره می‌تواند به کاهش فشارخون کمک کند.

فشارخون بالا در بارداری

زنان مبتلا به فشارخون بالا علی‌رغم داشتن این مشکل می‌توانند نوزادان سالم به دنیا بیاورند. اما در صورتی که فشار خون بالا در آنها در طول بارداری مدیریت و کنترل نشود می‌تواند برای مادر و نوزاد خطرناک باشد. زنان مبتلا به فشارخون بالا ممکن دچار عوارضی مانند نارسایی کلیه شوند و نوزاد مادرانی که فشارخون بالا دارند ممکن است در زمان تولد کم‌وزن باشند یا تولد زودرس داشته باشند. فشارخون بارداری اغلب پس از بارداری از بین می‌رود. اما فشارخون بارداری می‌تواند خطر ابتلا به فشارخون بالا در ادامه زندگی را افزایش دهد.

پره اکلامپسی (مسمومیت حاملگی)

زنان باردار مبتلا به فشارخون بالا ممکن است دچار پره اکلامپسی یا مسمومیت حاملگی شوند. مسمومیت حاملگی می‌تواند باعث عوارضی در کلیه و اندام‌های دیگر بدن شود. این امر باعث افزایش میزان ادرار، مشکلاتی در عملکرد کبد، جمع شدن مایع در شش یا مشکلات بینایی می‌شود. مسمومیت حاملگی ممکن است به اکلامپسی منتهی شود.

راهکار شناخته‌شده‌ای برای پیشگیری از مسمومیت حاملگی وجود ندارد، تنها راه درمان مسمومیت حاملگی زایمان نوزاد است. در صورتی که در طول بیماری دچار این مشکل شدید، پزشک باید از نزدیک شما را تحت نظر داشته باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *