خانه » سلامت » بهداشت دستگاه گوارشی » فتق معده یا فتق هیاتال چه علائمی دارد و چگونه برطرف می شود؟
فتق هیاتال

فتق معده یا فتق هیاتال چه علائمی دارد و چگونه برطرف می شود؟

بازدیدها: 6

فتق هیاتال چیست؟

فتق در کل به پدیده ای گفته می شود که یک بخش از بدن به جایی حرکت کند که به آن تعلق ندارد. فتق هیاتال نیز زمانی رخ می دهد که بخش فوقانی معده از پرده دیافراگم بیرون می زند و وارد فضای قفسه سینه می شود. دیافراگم همانند پرده ای عمل می کند که قفسه سینه را از بخش شکمی جدا می نماید. به این ترتیب اندام های گوارشی درجای خود ثابت می مانند. دیافراگم یک دریچه کوچک به نام هیاتوس دارد که مری از آن عبور می کند و به معده می رسد. در فتق هیاتال بخشی از معده لیز می خورد از این دریچه بالا می آید و وارد فضای قفسه سینه می شود.

فتق هیاتال دربیشتر موارد کوچک است و مشکلی ایجاد نمی کند اما در موارد حادترعلائمی مانند سوزش معده به همراه دارد. در صورتی که بخش بیشتری از معده از دریچه دیافراگمی بالا بزند به دریچه فشار می آورد و آن را بزرگ تر می کند. این دریچه ممکن است آنقدر بزرگ شود که معده بتواند از آن لیزر بخورد و وارد قفسه سینه شود.

درمواردی که علائم شدید باشد و بدن به درمان های دیگر پاسخ ندهد ممکن است به جراحی نیاز باشد. اما بیشترافراد مبتلا به فتق هیاتال با تغییر سبک زندگی و مصرف دارو بهبود می یابند.

انواع فتق هیاتال

از نظر کلی دو نوع فتق هیاتال وجود دارد: فتق هیاتال لغزشی و فتق پارازوفاژ. اما به طور دقیق تر4 نوع فتق معده وجود دارد.

فتق هیاتال نوع 1: در فتق لغزشی بخشی از معده و انتهای مری که به معده متصل است به بالا می لغزند و از دریچه دیافراگم عبورمی کنند. بیشتر موارد فتق معده یعنی حدود 95% به فتق لغزنده مربوط می شود. این نوع فتق معده احتمال بیماری ریفلاکس پارازوفاژ را افزایش می دهد.

فتق هیاتال نوع 2 -فتق نوع دوم یعنی فتق پارازوفاژ کمتر رخ می دهد اما خطرناک تر است. در فتق پارازوفاژ بخش تحتانی مری که به معده متصل می شود در جای خود باقی می ماند. در عوض قسمت بالایی معده همراه با یک چرخش از دریچه دیافراگم عبور می کند و وارد قفسه سینه می شود. دراین پدیده معده ممکن است فشرده شود و جریان خون آن قطع گردد. این عارضه به ندرت اتفاق می افتد و تنها 5 % موارد فتق معده را به خود اختصاص می دهد.

فتق هیاتال نوع 3- فتق هیاتال نوع 3 بخش اتصالی مری به معده بالای دیافراگم فتق می کند و قسمتی ازمعده نیز در کنار اسفنگتر تحتانی مری فتق میکند. بیشتر فتق های پارازوفاژ از این دست هستند.

فتق هیاتال نوع 4- در فتق هیاتال نوع 4 علاوه بر معده اندام های دیگر یعنی روده کوچک، روده بزرگ یا طحال نیز در داخل قفسه سینه فتق می کنند.

دلایل

دلیل دقیق فتق هیاتال کاملا مشخص نیست. دربیشتر مواقع ضعیف شدن ماهیچه های دیافراگم اطراف دریچه ای که مری از آن عبور می کند مسبب آن است. این تغییر ممکن است با بالا رفتن سن رخ بدهد. گاهی اوقات بیمار با دریچه هیاتال بزرگتر از معمول متولد می شود. و در مواردی ممکن به این ناحیه آسیب وارد شده باشد.

عوامل دیگر مانند وجود فشارداخل شکمی مثلا در اثر بارداری، چاقی، سرفه مزمن، برداشتن وزنه سنگین در ایجاد آن نقش داشته باشند.

علائم

بسیاری از بیماران مبتلا به فتق معده ممکن است متوجه هیچ گونه علائمی نشوند. درعوض سایر افراد علائم زیر مشاهده می کنند:

  • سوزش معده به خاطر ریفلاکس مری
  • درد در قفسه سینه
  • ورم
  • اشکال در بلع
  • کم خونی
  • سرفه مزمن
  • طعم بدن دهان
  • ناراحتی معده و استفراغ
  • برگشت غذا یا مایعات ازمعده به داخل دهان
  • تنگی نفس
  • درصورت مشاهده علائم زیر فورا به پزشک مراجعه کنید:
  • درد شدید در قفسه سینه یا شکم
  • ناراحتی معده
  • استفراغ
  • ناتوانی در دفع مدفوع یا گاز معده

تشخیص فتق هیاتال یا فتق معده

اندوسکوپی: پزشک با فرستادن یک لوله نازک وانعطاف پذیر که یک دوربین کوچک برروی آن نصب است داخل مری و معده را بررسی می کند.

مانومتری مری: در این روش نوع خاصی از لوله به داخل حلق فرستاده می شود تا فشار وارده به مری را در زمان بلع بررسی گردد.

آزمایش بلع باریوم: در این آزمایش از شما خواسته می شود مایعی بنوشید که در عکسبرداری با اشعه ایکس قابل رویت خواهد بود. پزشک به این وسیله بهتر می تواند مری و معده را بررسی کند.

درمان

در صورتی که هیچ علائمی ندارید احتمالا نیازی به درمان نخواهید داشت. اما اگردچار ریفلاکس هستید پزشک داروهایی برای درمان آن تجویز خواهد کرد. داروهای ضداسید معده به شکل مایع یا قرص های جویدنی دردسترس هستند و میزان اسیدی بودن معده را کاهش می دهند.

در صورتی که علائم بیمار با داروهای معمول ضداسیدی بهبود نیابد پزشک می تواند داروهای قوی تری تجویز نماید. تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی نیز در درمان موثر است. جراحی نیز گزینه آخر درمان محسوب می شود.

جراحی فتق معده

گاهی در موراد ایجاد فتق پارازوفاژ نیاز به جراحی وجود دارد. جراحی در موارد زیرممکن است توصیه شود:

  • داشتن علائم شدید و پایین آمدن کیفیت زندگی.
  • بیماری به درمان های دیگر پاسخ ندهد.
  • خطر فشرده شدن معده و قطع جریان خون وجود داشته باشد.
  • علائمی مانند خونریزی، زخم یا باریک شدن مری وجود داشته باشد.

برای کسانی که نیاز به جراحی دارند سه گزینه وجود دارد که همگی آنها نیاز به بیهوشی عمومی دارند . معمولترین روش مورد استفاده طاق پیچی نیسن نام دارد. جراحی باز و فوندوپلیکیشن لومینال روشهای دیگر مورد استفاده هستند.

1- جراحی طاق پیچی نیسن

جراحی طاق پیچی نیسن به روش لاپراسکوپی انجام می شود. جراح با ایجاد چند برش کوچک و فرستان لوله های نازک همراه چراغ و دوربین، جراحی را انجام می دهد.  این نوع جراحی زخم کمتری ایجاد می کند و بهبودی آن سریع تر و کم خطر تر است.

2- جراحی باز

در جراحی باز جراح برش بزرگتری ایجاد می کند و فتق را برطرف می نماید. این جراحی نسبت به روش اول ریسک بیشتری دارد.

3-فوندوپلیکشن یا فوندوپلیکاسیون

روش سوم نسبتا جدید است و کمتر استفاده شده است. در این روش نیازی به برش نیست در عوض لوله اندوسکوپی به داخل مری فرستاده می شود. جراح با مشاهده محل اتصال مری به معده از بیرون فشاری وارد می کند تا فتق را برطرف کند.

درمان خانگی و تغییر سبک زندگی

اقدامات زیر می توانند به کاهش علائم ریفلاکس اسید کمک کنند:

  • تا 3 ساعت پس از غذا خوردن دراز نکشید و ورزش نکنید.
  • از مصرف غذاهای اسیدی که ریفلاکس را افزایش می دهند مانند سس گوجه فرنگی، آب پرتقال و نوشیدنی های گازدار بپرهیزید.
  • مصرف غذاهای سرخ کردنی، چرب، شکلات، سرکه و کافئین را کاهش دهید.
  • وعده های غذایی خود را کوچک تر کنید. به جای سه وعده در روز
    ، 5 تا 6 وعده غذا با حجم کمتری مصرف کنید.
  • لباس های تنگ و کمربندی که به شکم فشار می آورند استفاده نکنید.
  • سر خود در هنگام خواب 15 سانت بالاتر از بدن قرار دهید.
  • وزن خون را کنترل کنید.
  • از مصرف الکل و سیگار بپرهیزید.

آهین مجله سلامت و زیبایی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *