خانه » سلامت » بهداشت دستگاه تنفسی » بیماری سیلیکوزیس و لزوم رعایت ایمنی شغلی برای کارگران
بیماری سیلیکوزیس و ایمنی شغلی کارگران

بیماری سیلیکوزیس و لزوم رعایت ایمنی شغلی برای کارگران

بازدیدها: 22

سیلیکوزیس چیست؟

سیلیکوزیس  نوعی فیبروز ریوی است که از استنشاق ذرات ریز سیلیس کریستالی ایجاد می شود.  این بیماری بیشتر در کارگران معدن و افراد شاغل در ساخت و ساز بخصوص سنگ تراشی که در معرض گرد و غبار سیلیس کریستالی قرار می‌گیرند دیده می شود.

سیلیکوزیس  نتیجه پاسخ بدن به وجود گرد و غبار سیلیس در ریه است. ذرات گرد و غبار سیلیس آن‌قدر کوچک هستند که می‌تواند به عمق ریه ها نفوذ کنند. این ذرات بر روی سطح می نشینند و به‌وسیله گلبولهای سفیدی به نام ماکروفاژ جابجا می‌شوند. اما ذرات سیلیس کریستالی آزاد باعث باز شدن ناگهانی ماکروفاژ ها می شوند. به همین خاطر پینه های زخم مانندی بر روی سطح کیسه های هوایی ایجاد می شود. اگر تعداد این زخم ها زیاد شود، خاصیت ارتجاعی سطح کیسه های هوایی کاهش می یابد. این تأثیر باعث کاهش انتقال هوا می شود که درنهایت به تنگی نفس منتهی می گردد.

سیلیکوزیس یک پنوموکونیوز (بیماری ریوی) اولیه است که به خاطر تنفس گرد و خاک سیلیس ایجاد می شود. کوارتز معمولترین سیلیس کریستالی است در سنگهای گرانیت، تخته سنگ ها و ماسه سنگ ها بیشتر یافت می شود. هرچند بیماری سیلیکوزیس  از مدتها پیش شناخته شده است، اما با مکانیزه شدن معدن کاوی شیوع آن افزایش چشمگیری داشته است.

انواع سیلیکوزیس

سیلیکوزیس  بر اساس مدت زمان قرار گیری بیمار در معرض سیلیس و مدت دوره پنهان بیماری به سه دسته تقسیم می شود:

  • سیلیکوزیس  حاد: سیلیکوزیس حاد پس از چند ماه تا 2 سال قرار گیری در معرض حجم زیادی سیلیس بروز می کند. نشانه های سیلیکوزیس  حاد عبارتند از تنگی نفس، ضعف، تب، سرفه، کاهش وزن. افراد مبتلا به سیلیکوزیس  حاد معمولاً شرایط پایداری دارند. هرچند این بیماری در عده‌ای به سرعت منجر به فوت می شود.
  • سیلیکوزیس  مزمن: سیلیکوزیس  مزمن از سایر موارد شایع تر است و پس از 15 تا 20 سال قرار گیری در معرض غلظت کم سیلیس بروز می کند. نشانه های این بیماری چندان مشخص نیست، بنابراین برای تشخیص آسیب شش باید عکسبرداری صورت گیرد. بیمار ممکن است در زمان ورزش نفس تنگی پیدا کند و علائم بالینی تبادل ضعیف اکسیژن/ دی اکسید کربن داشته باشد. در مراحل آخر بیماری، فرد ممکن است دچار خستگی، تنگی نفس شدید، درد در قفسه سینه یا نارسایی تنفسی شود.
  • سیلیکوزیس  تشدید شونده: این نوع سیلیکوزیس  سریع تر از سیلیکوزیس  مزمن بروز می کند و نشانه های آن پس از 5-10 سال قرار گیری در معرض غلظت بالا دیده می شوند . علائم آن عبارتند از: تنگی نفس، ضعف و کاهش وزن.

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به سیلیکوزیس  هستند؟

کارگران معدن، کارخانه و سنگ تراشی که با سیلیس سروکار دارند بیشتر از سایرین در معرض خطر هستند. افرادی که در صنایع زیر کار می کنند در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند:

  • ساخت آسفالت
  • تولید بتن
  • کار تخریب ساختمان
  • خرد کردن یا حفر سنگ و بتن
  • شیشه سازی
  • سنگ تراشی
  • معدن
  • تونل سازی
  • شن شویی
  • کار در معدن سنگ

درمان سیلیکوزیس

در حال حاضر درمانی برای سیلیکوزیس  وجود ندارد. درمان‌های موجود تنها می‌توانند به کنترل علائم بیماری کمک کنند.

دارو

  • استروئیدهای استنشاقی که باعث کاهش مخاط ریه می شوند.
  • گشاد کننده های نایژه یا Bronchodilators که به باز کردن راه عبور هوا کمک می‌کنند.

اکسیژن درمانی

  • یک کپسول کوچک قابل‌حمل به شما در کاهش احساس خستگی کمک می کند.

جراحی پیوند ریه

  • درصورتی‌که آسیب به ریه پیشرفته باشد، بیماری به این راهکار نیاز پیدا می کنند.

تغییر سبکی زندگی نیز می تواند به شما در کنترل علائم بیماری کمک کند:

ترک سیگار: در صورتی که به بیماری سیلیکوزیس  مبتلا هستید سیگار کشیدن برای شما خطرناک است. این کار آسیب به ریه شما را تشدید می کند. از سیگار های مصرف شده و قرار گرفتن در جاهای پرگرد و غبار، آلوده و حساسیت زا بپرهیزید.

راههای پیشگیری از سیلیکوزیس

کنترل قرار گیری در معرض مخاطرات شغلی راه‌کار برای محافظت از کارگران محسوب می شود. از گذشته‌ها، یک سلسله مراتب کنترل وجود دارد که به عنوان ابزاری برای کنترل‌ اثرگذار و عملی استفاده می شود. سلسله مراتب کنترل قرار گیری در معرض سیلیس کریستالی قابل تنفس به شرح زیر است:

  • حذف کارهایی که ریسک قرار گیری در معرض این مواد را به همراه دارد.
  • جایگزینی مواد سیلیس غیر کریستالی با سیلیس کریستالی
  • کنترل مهندسی با استفاده از روش‌های کنترلی مانند تهویه محل یا اسپری کردن آب برای کاهش غلظت سیلیس کریستالی قابل تنفس در هوا
  • اقدامات اجرایی مانند کاهش زمان کار با این مواد یا کاهش دسترسی کارگران به نواحی که غلظت این مواد در آن‌ها زیاد است.
  • استفاده از تجهیزات محافظتی شخصی مثلا پوشیدن دستگاه تنفس مصنوعی و ماسک در زمان کار با سیلیس کریستالی قابل تنفس

آهین مجله سلامت و زیبایی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *