خانه » سلامت » بهداشت دستگاه گوارشی » سیروز کبدی چیست؟ + علائم، علت و درمان
سیروز کبدی

سیروز کبدی چیست؟ + علائم، علت و درمان

سیروز کبدی چیست؟

سیروز کبدی به بیماری گفته می شود که در آن بافت زخم کم کم جای بافت سالم را می گیرد. این یک بیماری پیش رونده است و بسته به علت آن طی چند ماه یا چند سال سال پیشرفت می کند. زخم شدن تدریجی بافت کبد ممکن است تا جای پیش برود که کبد را از کار بیندازد. در این وضعیت کبد نمی تواند به وظایف حیاتی خود عمل کند.

 کبد اندام بسیار مهمی است و کارهای مهم زیادی از جمله موارد زیر انجام می دهد:

  • تولید صفرا که به جذب چربی لبنیات، کلسترول، و ویتامین های A، D، K و E کمک می کند.
  • ذخیره سازی قند و ویتامین برای استفاده بدن در موقع نیاز
  • تصفیه خون به واسطه دفع سمومی مانند الکل و باکتری
  • ایجاد پروتئین های لخته کننده خون

بسیاری تصور می کنند نوشیدن الکل زیاد علت ابتلا به سیروز کبدی است .  اما عواملی دیگری مانند عفونت های ویروسی، مواد سمی یا بیماریهای ارثی نیز در صدمه زدن به کبد که به سیروز کبدی منتهی می شود نقش دارد.

در سیروز کبدی درمانی وجود ندارد که کبد را به حالت اول برگرداند. درمانهای موجود با هدف جلوگیری از آسیب بیشتر، کنترل علائم و کاهش ابتلا به عوارضی مانند دیابت، سرطان کبد، نارسایی کبد و پوکی استخوان اجرا می شوند.

به طور کلی هر گاه کبد آسیب ببیند می تواند خود را ترمیم کند و بافت اسکار یا همان بافت زخم سفتی جای بافت قبلی را می گیرد. اما در صورتی که تشکیل بافت اسکار آنقدر زیاد باشد که بخش زیادی از کبد را فرا بگیرد این اندام دیگر نمی تواند درست کار کند. سیروز کبدی در واقع آخرین مرحله بیماری کبدی مزمن شناخته می شود.

علائم سیروز کبدی

علائم سیروز به این بستگی دارد که بیماری در چه مرحله ای قرار داشته باشد. در مراحل اولیه بیمار ممکن است علائمی مشاهده نکند. برخی از علائم این بیماری علائم عمومی هستند که با بیماریهای دیگر مشترک می باشند. علائم اولیه بیماری عبارتند از:

  • بی اشتهایی
  • ضعف و خستگی
  • تب
  • حالت تهوع
  • کاهش وزن غیرمنتظره

همچنین احتمال دارد فرد به راحتی دچار کبودی و خونریزی شود و پاها و شکم ورم کنند. علاوه بر این ممکن نشانه های زیر در پوست خود مشاهده کنید:

  • زردی (پوست و چشم)
  • خارش شدید
  • تشکیل رگهای خونی عنکبوتی مانند در پوست
  • قرمزی کف دستها و سفید شدن ناخن

بیمار ممکن است نشانه هایی مانند مشکل در تمرکز و حافظه از خود نشان دهد. در زنان امکان توقف دوره های عادت ماهیانه و در مردان از دست دادن میل جنسی، بزرگ شدن سینه ها و چروک شدن بیضه ها وجود دارد.

سیروز کبدی بخصوص در مراحل پیشرفته تر می تواند دردناک باشد. بیشتر بیماران از شکم درد شکایت دارند و دردی مانند درد ذوق ذوق کننده خفیف یا حس فرو کردن چاقو در سمت راست بالای شکم احساس می کنند. این درد ممکن است به خاطر بیماری مسبب سیروز یا خود سیروز باشد.

به خاطر داشته باشید که شما ممکن است همه این علائم را مشاهده نکنید. علاوه بر این برخی از این علائم با برخی بیماریهای دیگر مشترک هستند و صرفا نشانه سیروز کبدی نیستند.

علت

سیروز کبدی در نتیجه بیماری یا مشکل کبدی دیگری ایجاد می شود. در صورتی که این بیماریها درمان نشوند سیروز بدتر خواهد شد و در طول زمان سلولهای سالم از کار می افتند. به مرور زمان شما با احساس خستگی، بی اشتهایی و کاهش وزن مواجه خواهید شد.

معمولترین دلایل ابتلا به سیروز عبارتند از:

  • سوء مصرف الکل
  • عفونت های ویروسی مزمن کبد مانند هپاتیت B و C
  • کبد چرب مرتبط با چاقی و دیابت که با مصرف الکل ارتباطی ندارد

سایر عوامل

  • فیبروز سیستیک (مخاط چسبناک و ضخیمی که در کبد شکل می گیرد)
  • هموکروماتوز  (ازیاد آهن ذخیره شده در کبد)
  • بیماری ویلسون (رسوب مس در مغز)
  • بیماری ذخیره گلیکوژن ( کبد نمی تواند گلیوکوژن را تجزیه کند)
  • سندرم آلاژیل (نوعی بیماری ارثی تاثیرگذار بر مجاری صفراوی)
  • بیماریهای خودایمنی که باعث می شوند بدن به سلولهای کبد حمله کند
  • اختلالات ژنتیکی خاصی که در دستگاه گوارش ایجاد می شود
  • عفونتهایی مانند سفلیس و تب مالت

تشخیص

پزشک برای تشخیص سیروز کبدی ابتدا از سابقه پزشکی و داروهایی که احیانا مصرف می کنید سوال می پرسد. همچنین مکمل ها و محصولات گیاهی که مصرف می کنید نیز از این نظر اهمیت دارند.

در صورتی که در دراز مدت سوء مصرف الکل یا مواد مخدر داشته اید یا به هپاتیت B یا C مبتلا هستید پزشک ممکن است به وجود سیروز کبدی مشکوک شود.

تشخیص با یک یا چند روش زیر انجام می شود:

معاینه: وجود رگهای عنکبوتی شکل قرمز در پوست، زردی پوست یا چشمها، قرمزی کف دست، کبودی پوستی، ورم، حساسیت به لمس در شکم ، بزرگ بودن کبد یا طحال از نشانه هایی هستند که پزشک در معاینه فیزیکی به دنبال آنها می گردد.

آزمایش خون: پزشک با بررسی برخی نشانه های بیماری کبدی ممکن است به وجود سیروز کبدی مشکوک شود.

تصویربرداری (سی تی اسکن، سونوگرافی، MRI): تصویربرداری میتواند اندازه، شکل و بافت کبد را نشان دهد. به این ترتیب وجود اسکار کبد، میزان چربی و مایع در شکم مشخص می شود.

نمونه برداری: در این روش یک نمونه از کبد برداشته می شود و زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد. این شیوه میزان آسیب کبدی، بزرگ شدن و سرطان کبد را مشخص می کند.

درمان

درمانی برای برگشت کبد به حالت اول وجود ندارد. آسیب های وارد شده به کبد دائمی هستند. با این حال روشهایی وجود دارند که به وسیله آنها می توان جلوی بدتر شدن آن را گرفت. کارهایی از قبیل زیر در این ارتباط موثر هستند:

  • آنتی بیوتیک های تزریقی برای درمان التهاب صفاق ناشی از آب آوردگی شکم و جمع شدن مایع در پاها در اثر سیروز کبدی
  • رژیم کم پروتئین و لاکتوز برای جذب سموم از خون در نتیجه انسفالوپاتی کبدی که باعث گیجی و حواس پرتی و دیگر تغییرات مغزی می شود
  • استفاده از مسدود کننده های بتا یا نیترات برای پایین آوردن فشار خون در رگها
  • همودیالیز به منظور تصفیه خون در کسانی که نارسایی کلیه دارند
  • باندینگ یا نواربندی برای کنترل خونریزی ناشی از واریس مری
  • درمان هپاتیت مزمن
  • ترک داروهایی که به کبد آسیب می زنند
  • خوردن غذاهای سالم و کم چرب
  • ترک سیگار

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *